14 Kasım Dünya Diyabet Günü: Gebelikte şeker riski ve erken taramanın önemi

14 Kasım Dünya Diyabet Günü'nün anısına Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Nuray Kuzukıran, gebelikte ortaya çıkan veya gebelikle birlikte etkisini artıran şeker hastalığının (gestasyonel diyabet) anne ve bebek sağlığı üzerindeki ciddi sonuçlarına dikkat çekti. Uzman, hastalığın çoğu zaman belirti göstermediğini, bu nedenle 24–28. haftalarda yapılan şeker yükleme testinin ihmal edilmemesi gerektiğini belirtti.

"Gebelik süreci anne için metabolik bir sınav gibidir. Şekerin kontrol altına alınması, hem doğum süreci hem de uzun vadeli sağlık açısından çok önemlidir"

Kontrolsüz şeker, erken doğum, iri bebek, doğum komplikasyonları ve gebelik zehirlenmesi (preeklampsı) riskini artırıyor. Ayrıca gebelikte diyabet geçiren kadınların ilerleyen yıllarda Tip 2 diyabet geliştirme riski yükselebiliyor. Anne karnında yüksek şeker düzeyine maruz kalan bebeklerde de ilerleyen yaşlarda kilo ve metabolik sorunlar görülme olasılığı artıyor.

"Tarama yapılmadığında veya kontrol sağlanmadığında erken doğum, iri bebek, doğumda komplikasyonlar ve gebelik zehirlenmesi gibi ciddi sorunlar yaşanabiliyor. Ayrıca, gebelikte diyabet geçiren kadınların ilerleyen yıllarda Tip 2 diyabet geliştirme riski de artıyor"

Risk faktörleri arasında ailesinde diyabet öyküsü olan, daha önceki gebeliğinde şeker hastalığı yaşamış, fazla kilolu veya polikistik over sendromu (PCOS) tanısı olan kadınlar yer alıyor. Uzman, anne adaylarının ilk muayenede bu riskleri doktorlarıyla paylaşmalarının önlem alma sürecini hızlandırdığını ifade etti.

"Risk faktörlerini bilmek çok önemli. Anne adayları ilk muayenede mutlaka doktorlarına bu konuda bilgi vermeli. Erken fark edilen risk, alınacak önlemleri hızlandırır"

Gestasyonel diyabet tamamen önlenemez ancak risk büyük ölçüde azaltılabilir. Sağlıklı dengeli beslenme, düzenli egzersiz, gebelik öncesi ideal kiloya ulaşma, şeker yükleme testinin zamanında yaptırılması ve doğum sonrası kontrollerin aksatılmaması temel önlemler arasında. Gebelik, yaşam tarzı değişikliği için eşsiz bir fırsat sunuyor.

"Sağlıklı ve dengeli beslenmek, düzenli egzersiz, gebelik öncesi ideal kiloya ulaşmak, şeker yükleme testini zamanında yaptırmak, doğum sonrası kontrolleri aksatmamak önemlidir. Gebelik, anne adayına yaşam tarzı değişikliği için eşsiz bir fırsat sunar. Bu dönemde yapılan doğru adımlar, sadece doğumu değil, gelecekte diyabet gelişimini de önler."

Uzman, gebelikte yapılan şeker kontrolünün nesiller boyu sürecek bir zinciri kırabileceğini, bu nedenle erken tanı ve takibin hayati önem taşıdığını vurguladı.