YOLCU

Bir Türküden Kadim Devlet Aklını Okumak

Neşet Ertaş'ın Yolcu türküsü ilk dinleyişte faniliği anlatıyor gibi görünür. Oysa biraz derinine inildiğinde, bu eser yalnızca bir insanın ömrünü değil, binlerce yıllık Türk devlet anlayışının da izlerini taşır.

Kadim Türk düşüncesinde insan dünyaya misafirdir.

Devlet ise yolcunun değil, yolun kendisidir.

Türk hakanları kendilerini toprağın sahibi değil, emanetçisi kabul etmişlerdir. Çünkü bilirlerdi ki hükümdarlar değişir, millet kalır; nesiller değişir, devlet yaşar.

Neşet Ertaş'ın "Yolcu" dediği insan da aslında aynı gerçeği hatırlatır.

Bugün makamına güvenen... Bugün servetiyle övünen... Bugün koltuğunu sonsuz sanan...

Hepsi aynı yolun yolcusudur.

Türk devlet aklı da tam burada devreye girer.

Kadim Türk geleneğinde devlet, kişilere göre şekil almaz. Kişiler devlete göre şekil alır.

Çünkü töre, hakanın bile üzerindedir.

İşte bu yüzden Göktürklerden Selçuklu'ya, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan çizgide isimler değişmiş; fakat milleti yaşatma fikri değişmemiştir.

Neşet Ertaş'ın sazından yükselen o hüzün, belki de bize bunu fısıldar:

"Yolcu olduğunu unutma."

Devlet adamı da yolcudur.

Millet de yolcudur.

Fakat Türk Devleti, o yolun ta kendisidir.

Belki de bu yüzden Neşet Ertaş türkü söylerken yalnızca gönüllere değil, farkında olmadan hafızalara da seslenmiştir.

Çünkü kadim Türk devlet aklı, önce insana faniliğini öğretir.

Faniliğini bilen ise adaletten ayrılmaz.

Adaletten ayrılmayan devlet de asırlar boyu ayakta kalır.